Στο προσκήνιο για πάλι ο GSI
Στο προσκήνιο επανέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, του περίφημου GSI, με πρωτοβουλία του Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, ο οποίος στο περιθώριο της Άτυπης Συνόδου των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ που πραγματοποιείται στη Λευκωσία την Τρίτη και την Τετάρτη 12 και 13 Μαΐου, ζήτησε σαφέστερη ενημέρωση για τις προθέσεις των δυο πλευρών, καθώς και του ΑΔΜΗΕ, που διαχειρίζεται το έργο.
Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Γιόργκενσεν θα συναντηθεί με τους υπουργούς Ενέργειας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανό και της Ελλάδας Σταύρο Παπασταύρου, ενώ αναμένεται να συμμετάσχει και ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα οι υπουργοί Ενέργειας της Ελλάδας και της Κύπρου είχαν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να διενεργήσει νέο due diligence για το έργο, τα αποτελέσματα το οποίου αναμένονται. Ήταν μία πρώτη ένδειξη ότι “ξαναζεσταίνεται” το έργο, το οποίο έχει παγώσει. μετά τις τριβές Αθήνας-Λευκωσίας για το οικονομικό κόστος και την κατανομή του μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου αλλά και τις παρεμβάσεις της Τουρκίας με τα πολεμικά πλοία έξω από τα νερά της Κάσου, όποτε επιχειρούσε το ειδικό πλοίο να χαρτογραφήσει τη διέλευση του καλωδίου,
Μέσω της νέας μελέτης της ΕΤΕπ στόχος είναι να εξεταστεί αν το έργο παραμένει βιώσιμο μετά τον νέο προϋπολογισμό που ανεβάζει το κόστος του στα 2 δις ευρώ. Ένα θετικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την δανειοδότηση του GSI από την ΕΤΕπ, ανεβάζοντας την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε περίπου 1 δισ, ευρώ, αν συνυπολογιστούν και τα 657 εκατ. ευρώ της επιδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους, που ήδη έχει λάβει ο GSI.
Παράλληλα, η συμμετοχή της ΕΤΕπ στο έργο -η οποία στο παρελθόν είχε αρνηθεί τη συμβολή της- μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκά δεδομένα για την προσέλκυση τρίτων επενδυτών. Στο παρελθόν το γαλλικό fund Meridiam είχε επιδείξει ενδιαφέρον, ενώ συζητήσεις είχαν γίνει και με το αμερικανικό κρατικό αναπτυξιακό κεφάλαιο DFC, όπως και με ισραηλινό fund, δεδομένου ότι ο τελικός προορισμός του GSI είναι το Ισραήλ. Η Γαλλία έχει επίσης και ένα επιπλέον ενδιαφέρον για το έργο, δεδοένου ότι την κατασκευή του καλωδίου έχει αναλάβει η Nexans, μία παραγγελία της τάξης του 1,2 δισ ευρώ, που προς το παρόν έχει παγώσει, αφού είχαν καταβληθεί ορισμένες προκαταβολές, άνω των 200 εκατ. Ευρώ, για τα αρχικά στάδια της κατασκευής.
Πέραν όμως των άτυπων συζητήσεων για τον GSI και ενδεχομένως και για τον Κάθετο Διάδρομο αερίου, η επίσημη ατζέντα της συνάντησης των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ εστιάζει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής αυτονομίας, την ανθεκτικότητα και την επιτάχυνση της Ενεργειακής Ένωσης. Δεδομένου δε ότι πρόκειται για το άτυπο συμβούλιο, στη συνεδρίαση θα συμμετάσχουν επίσης οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, της Ουκρανίας και της Μολδαβίας.
Σύμφωνα με το προπαρασκευαστικό έγγραφο της κυπριακής προεδρίας, που αποκάλυψε το Reuters, οι υπουργοί θα κληθούν να συζητήσουν «τον ρόλο των εγχώριων πόρων φυσικού αερίου» ως ενδεχόμενο συλλογικό μηχανισμό σταθερότητας τιμών και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης. Επίσης στόχος είναι η «ετοιμότητα και η ισορροπία» — μια ρεαλιστική προσέγγιση που επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια χωρίς να υπονομεύσει τους μακροπρόθεσμους στόχους της απανθρακοποίησης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί , στην πρώτη συνεδρίαση της ολομέλειας, θα εξετάσουν τρόπους μείωσης της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και επιτάχυνσης της μετάβασης προς οικονομικά προσιτή, καθαρή και εγχώρια παραγόμενη ενέργεια. Η δεύτερη συνεδρία θα επικεντρωθεί στην αποθήκευση ενέργειας και στον ρόλο της στην ταχεία απανθρακοποίηση του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρισμού.
