Συλλογικές προμήθειες αμερικανικού LNG εξετάζει η ΕΕ
Τις συλλογικές προμήθειες αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), μέσω ενός προγράμματος στο οποίο θα συμμετέχουν οι χώρες- μέλη της ΕΕ, πιθανώς να εξετάσουν οι Βρυξέλλες ως ένα από τα μέτρα διαπραγμάτευσης με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την αποφυγή του εμπορικού πολέμου. Παράλληλα ενδέχεται να εξεταστεί και η αλλαγή του κανονισμού για τις εκπομπές μεθανίου, καθώς ορισμένες αμερικανικές εταιρίες δυσκολεύονται να προσαρμοστούν με τους νέους κανονισμούς της ΕΕ για το μεθάνιο.
Έτσι, μόλις μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Επιτρόπου Eμπρορίου Μάρος Σέφκοβιτς ότι “αργά ή γρήγορα, θα καθίσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ και θα βρούμε έναν αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό», ο υπουργός Ενέργειας της Λιθουανίας δήλωσε στο Reuters ότι η ΕΕ θα μπορούσε να εξετάσει τις σωρευτικές προμήθειες LNG από τις ΗΠΑ.
Στη διαδικασία της “συλλογικής ζήτησης”, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να συναθροίσει και να συντονίσει τη ζήτηση LNG από ομάδες χωρών ή από το σύνολο των χωρών-μελών, εμφανίζοντας έτσι ένα αίτημα για μεγαλύτερες προμήθειες αμερικανικού αερίου.
Πάντως ήδη οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της Ευρώπης, με μερίδιο 45% στις συνολικές εισαγωγές, με το αμερικανικό LNG να αυξάνει θεαματικά το μερίδιό του στην Ευρώπη μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Το αμερικανικό LNG κατέχει την πρώτη θέση και στην Ελλάδα. Το 2024 στο τερματικό του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα κατέπλευσαν 27 πλοία με φορτία LNG, εκ των οποίων τα 19 αφορούσαν αμερικανικό LNG συνολικής ποσότητας 13,4 TWh, από το σύνολο των 21,4 TWh που εισήχθη στη Ρεβυθούσα όλο τον προηγούμενο χρόνο. Ταυτόχρονα όμως το 2024 ήταν μία χρονιά σημαντικής μείωσης του LNG, καθώς οι σχετικές εισαγωγές μειώθηκαν κατά 34,5% σε σχέση με το 2023, αφενός λόγω περιορισμένης κατανάλωσης και αφετέρου εξ αιτίας της αύξησης των εισαγωγών φθηνότερου ρωσικού αερίου μέσω αγωγού.
Η ΕΕ δεν αγοράζει απευθείας φυσικό αέριο, καθώς οι προμήθειες γίνονται από εταιρείες και εμπόρους, μέσω εμπορικών συμβάσεων. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες ήδη λειτουργούν από το 2023 μία πλατφόρμα που αποσκοπεί σε κοινές προμήθειες φυσικού αερίου, με στόχο την αύξηση της διαπραγματευτικής δύναμης του μπλοκ. Μέσω της πλατφόρμας μεμονωμένες εταιρίες αγοραστών και πωλητών έρχονται σε επαφή, αντιστοιχίζεται η ζήτηση με την προσφορά και κατόπιν οι εταιρίες διαπραγματεύονται μεταξύ τους για να κλείσουν τις τελικές συμφωνίες. Η πλατφόρμα αυτή θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μοντέλο συλλογικής ζήτησης (aggregated demand) LNG από τις ΗΠΑ, αν κατά καιρούς έχουν πέσει στο τραπέζι και άλλες προτάσεις όπως το μοντέλο μίας μακροχρόνιας συμφωνίας – πλαίσιο για προμήθεια αμερικανικού LNG, η οποία θα έδινε στους Αμερικανούς παραγωγούς την επιπλέον δυνατότητα να προγραμματίσουν επενδύσεις σε υποδομές αξιοποίησης κοιτασμάτων και εξαγωγικών τέρμιναλ΄
Το άλλο θέμα που θα μπορούσε να εξετάσει η ΕΕ, σύμφωνα με τον Λιθουανό υπουργό Ενέργειας είναι η τροποποίηση των κανονισμών για τις εκπομπές μεθανίου, καθώς ορισμένες αμερικανικές εταιρίες δυσκολεύονται να συμμορφωθούν.
“Υπάρχουν μερικοί νέοι κανονισμοί που θέτουν πρόσθετα όρια όσον αφορά την είσοδο του LNG από τις ΗΠΑ στην ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει¨, είπε, προσθέτοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ξεκινήσει συνομιλίες με τις κυβερνήσεις της ΕΕ σχετικά με τις λεπτομέρειες του τρόπου με τον οποίο το LNG θα μπορούσε να συμμετάσχει στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Από φέτος, η ΕΕ υποχρεώνει τους εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου να αναφέρουν τις εκπομπές μεθανίου που συνδέονται με τις εν λόγω εισαγωγές. Ορισμένοι εξαγωγείς LNG των ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι η κατακερματισμένη φύση της βιομηχανίας φυσικού αερίου της χώρας σημαίνει ότι δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τις εκπομπές κατά μήκος της αλυσίδας αξίας τους, από το τερματικό εξαγωγής ως τα πεδία από τα οποία εξορύσσεται φυσικό αέριο.
Μεγάλους όγκους αμερικανικού φυσικού αερίου επιδιώκει επίσης να εισάγει η Ουκρανία μέσω των τερματικών σε χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία και η Λιθουανία, όπως είχε δηλώσει στο Reuters τον περασμένο μήνα ενεργειακός αξιωματούχος της Ουκρανίας.
Από την 1η Ιανουαρίου 2025 η εισαγωγή ρωσικού αερίου τράνζιτ μέσω Ουκρανίας έχει διακοπεί, με αποτέλεσμα όχι μόνον η Ουκρανία αλλά και γειτονικές χώρες να έχουν προστρέξει σε εναλλακτικές προμήθειες αερίου. Συλλογικές προμήθειες αμερικανικού LNG εξετάζει η ΕΕ
