Άκαρπη και η τρίτη τηλεδιάσκεψη για τον GSI
Άκαρπη για μία ακόμα φορά, τρίτη κατά σειρά, κατέληξε η τηλεδιάσκεψη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI), εξέλιξη που ως ένα βαθμό αναμενόταν, δεδομένης της γωπολιτικής ρευστότητας και των αντιδράσεων της Τουρκίας, αλλά και των εσωτερικών αντιθέσεων στην Κύπρο.
Ο ΑΔΜΗΕ πάντως επέμεινε να επαναλειφθεί η τηλεδιάσκεψη, με όλους τους εμπλεκόμενους, τη ΡΑΑΕΥ, τη Ρυθμιστική Αρχή Κύπρου (ΡΑΕΚ), και τα αρμόδια στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την ερχόμενη εβδομάδα, ως στο τέλος του μήνα. Ωστόσο είναι αμφίβολο αν και τότε θα βρεθεί η κοινά αποδεκτή λύση για τις βασικές αρχές της απόφασης που πρέπει να εκδώσει η ΡΑΕΚ σχετικά με τον προσδιορισμό του ρυθμιζόμενου εσόδου του κυπριακού σκέλους του έργου. Μία απόφαση, που ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί προαπαιτούμενο να εκδοθεί εντός του Ιουλίου, προκειμένου να προχωρήσει στις διαδικασίσες για την επόμενη προκαταβολή προς την γαλλική Nexans ως το τέλος Αυγούστου.
Η Νexans είναι η εταιρία που κατασκευάζει το καλώδιο. Μέχρι σήμερα, ο ΑΔΜΗΕ, που υλοποιεί το έργο έχει επενδύσει ίδια κεφάλαια της τάξης των 250 εκατ. Ευρώ για τον GSI και επιδιώκει το ρυθμιζόμενο έσοδο να αρχίσει να καταβάλλεται και από την κυπριακή πλευρά εντός του 2025, όπως έχει ήδη συμφωνήσει η ελληνική πλευρά.
Φαίνεται όμως πως οι παρεμβάσεις της Άγκυρας, που επί της ουσίας έχουν “παγώσει” την πρόοδο του έργου, αφού κάθε φορά που επιχειρούνται έρευνες για την όδευση του καλωδίου έξω από την Κάσο εμφανίζονται ως “παρατηρητές” τουρκικά πολεμικά πλοία, είναι αυτές που κατά βάση παρεμποδίζουν και τις εξελίξεις στα ρυθμιστικά ζητήματα μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Πολλοί ερμηνεύουν τη στάση της Λευκωσίας ως μία άρνηση πληρωμών, όσο δεν βλέπει να προχωρά το έργο. Όπως είναι γνωστό, Ελλάδα και Κύπρος έχουν δεσμευτεί ότι θα καταβάλουν στον ΑΔΜΗΕ τα κεφάλαια που θα δαπανήσει για το καλώδιο, ακόμα και αν αυτό δεν ολοκληρωθεί ποτέ ….
Η τρέχουσα φάση των διαβουλέυσεων, με τις τρεις άκαρπες τηλεδιασκέψεις, αφορά επί της ουσίας πότε θα αρχίσει η Κύπρος να καταβάλει το ποσό που της αναλογεί για το 2025. Πρόκειται, για ένα ποσό της τάξης των 25 εκατ. Ευρώ ετησίως για τα πέντε χρόνια (σύνολο 125 εκατ ευρώ) της κατασκευαστικής περιόδου της διασύνδεσης, Η έγκαιρη έκδοση της απόφασης της ΡΑΕΚ , δηλαδή ως το τέλος του μήνα, θα επιτρέψει στην κυπριακή πλευρά να αρχίσει από τον Σεπτέμβριο τις καταβολές για το ποσό που αντιστοιχεί στη φετινή χρονιά, Από τον Σεπτέμβριο ξεκινά και η σχετική χρέωση των καταναλωτών στην Ελλάδα, στο πλαίσιο απόφασης της ΡΑΑΕΥ, που έχει ήδη εκδοθεί. Η χρέωση θα επιβαρύνει τους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς το ρυθμιζόμενο έσοδο του ΑΔΜΗΕ για το 2025, όσον αφορά στο ελληνικό σκέλος του καλωδίου ανέρχεται σε 7,1 εκατ ευρώ.
Η κατανομή των ποσών ανάμεσα στις δύο χώρες έχει γίνει με βάση τη συμμετοχή τους στη διαδρομή του καλωδίου, 37% στην Ελλάδα και 63% στην Κύπρο. Λόγω του υψηλού κόστους ρεύματος στην Κύπρο, η κυβέρνηση της Λευκωσίας έχει αποφασίσει για τα πέντε χρόνια κατασκευής του έργου, τα 25 εκατ. Ευρώ της που της αναλογούν ετησίως, να καλυφθούν από τα έσοδα της πώλησης των δικαιωμάτων ρύπων.
Η εταιρία που κατασκευάζει το καλώδιο, η γαλλική Nexans, έχει διαμηνύσει ότι στο τέλος Αυγούστου θα σταματήσει την παραγωγή αν δεν πληρωθεί μέχρι τότε από τον ΑΔΜΗΕ, πράγμα που ασκεί μεγάλη πίεση για να αρχίσουν να ρέουν έσοδα προς τον Διαχειριστή. Γι’ αυτό το λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, έχοντας ήδη εγκρίνει για τον GSI επιχορήγηση άνω των 600 εκατ. Ευρώ- τη μεγαλύτερη επιδότηση που έχει δώσει ποτέ σε ανάλογο έργο- επιμένει να δοθεί άμεσα λύση στο ζήτημα των πληρωμών.
Πρόσφατα, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης είχε δηλώσει ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει επενδύσει στη διασύνδεση ίδια κεφάλαια της τάξης των 250 εκατ. ευρώ και για να συνεχίσει να επενδύει απαιτεί να υπάρχει σταθερό και ασφαλές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Και ενώ τα προβλήματα για τον GSI συσσωρεύονται, πριν λίγες ημέρες η Τουρκία ανακοίνωσε την πρόθεση της να “ρίξει” καλώδιο που θα μεταφέρει ρεύμα στην κατεχόμενη Κύπρο…
