Η Κύπρος θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τη θέση της για το GSI, είπε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.
Την αμφισημία και τις αμφιταλαντεύσεις της Κύπρου για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnectror (GSI), καλώντας την για μία ακόμα φορά να ξεκαθαρίσει τη θέση της, επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντυξης τύπου, που έδωσε χθες στο πλαίσιο της ΔΕΘ.
“Κυρίως η Κύπρος θα επωφεληθεί από το καλώδιο. Για να γίνει το έργο, πρέπει και εκείνη έμπρακτα να αποδείξει ότι το θέλει” δήλωσε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι με τη διασύνδεση η Κύπρος βγαίνει από την ενεργειακή απομόνωση. Δήλωσε ότι πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης είναι το έργο να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί, μίλησε όμως και για τεχνικά ζητήματα, όσον αφορά στις καταβολές ποσών από την Κύπρο. Έδωσε πάντως και μία νότα αισιοδοξίας, εκτιμώντας ότι σύντομα θα υπάρξει καθαρή ορατότητα από την Κύπρο, ότι θέλει το έργο και το εννοεί, πράγμα που θα δώσει τη δυνατότητα να προχωρήσουμε στα επόμενα στάδια.
Τα “πίσω-μπρος” της Λευκωσίας για το GSI έχουν ενοχλήσει την ελληνική κυβέρνηση, όπως και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει επενδύσει στο έργο την μεγαλύτερη επιδότηση που έχει ποτέ διαθέσει για ηλεκτρική διασύνδεση και το στηρίζει εδώ και χρόνια. Με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις, με αποκορύφωμα την πρόσφατη δήλωση του υπουργού Οικονομικών της Κύπρου Μάκη Κεραυνού ότι “το καλώδιο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο με αυτές τις προϋποθέσεις” αλλά και τις χθεσινές δηλώσεις του πρωθυπουργού, κυβερνητικά στελέχη δήλωναν ότι η δέσμευση των δύο χωρών στο GSI θα πρέπει να εναναβεβαιωθεί με κάποιο τρόπο.
Βέβαια, για πολλοστή φορά είμαστε στο ίδιο έργο θεατές, καθώς και πέρυσι το καλοκαίρι είχαν συμβεί ανάλογες καταστάσεις , που μετά από μαραθώνιες διαβουλεύσεις οδήγησαν τον Σεπτέμβριο του 2024 σε υπογραφή διακρατικής συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου. Βασικά σημεία της συμφωνίας αυτής ήταν ότι οι δύο χώρες επιθυμούν το έργο, ότι δεσμεύονται για την ανάκτησης των δαπανών του ΑΔΜΗΕ, που υλοποιεί τη διασύνδεση, με συγκεκριμένο μερίδιο η κάθε μία και ότι θα μοιραστούν 50-50 τις δαπάνες που θα κάνει ο ΑΔΜΗΕ ακόμα και αν η διασύνδεση δεν ολοκληρωθεί ποτέ για λόγους που δεν σχετίζονται με τον Διαχειριστή.
Στο πλαίσιο αυτό και για να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από το έργο, φαίνεται ότι η ελληνική πλευρά θα ζητήσει από τη Λευκωσία να υπογραφεί μια συμφωνία επαναβεβαίωσης προθέσεων που θα ακυρώνει τα μέχρι στιγμής αρνητικά μηνύματα της Κύπρου.
Τελευταία στην υπόθεση του καλωδίου έχει προστεθεί και η έρευνα που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τα οικονομικά της διασύνδεσης, φαίνεται όμως ότι η υπόθεση αυτή αφορά την προηογούμενη φάση, του πρότζεκτ EuroAsia Interconnector. Τώρα ως πού θα φθάσει η έρευνα και πότε θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα της είναι άγνωστο. ‘Όμως ακόμα και η Κομισιόν, από τις απαντήσεις που έχουν δώσει ως σήμερα οι εκπρόσωποι της, παρότι δεν σχολιάζουν επίσημα την έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για το θέμα αυτό.
Διευκρινίσεις για τον GSI έδωσε από τη Θεσσαλονίκη και ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, λέγοντας ότι για να καταβληθεί η επόμενη δόση στη γαλλική Nexans που κατασκευάζει το καλώδιο, ο ΑΔΜΗΕ θα πρέπει να λάβει τα τέλη χρήσης δικτύου που αντιστοιχούν στο 2025 τόσο από την ελληνική όσο και από την κυπριακή πλευρά. Αν δεν καταβληθούν τα τέλη από την κυπριακή πλευρά ο ΑΔΜΗΕ δεν μπορεί να πληρώσει την επόμενη δόση στη Nexans και αυτό δημιουργεί κίνδυνο για το έργο.
Η καταβολή της κυπριακής δόσης για τη φετινή χρονιά είναι αυτή, από την οποία ξεκίνησε ο τρέχων γύρος αμφισβήτησης και τριβών μεταξύ της ελληνικής και της κυπριακής πλευράς, σε μία περίοδο μάλιστα που η Αθήνα εμφανιζόταν πως σχεδιάζει να αντιμετωπίσει τις τουρκικές προκλήσεις, “βγάζοντας” έξω από τα νερά της Κάσου το πλοίο που θα διενεργούσε τις έρευνες βυθού για την όδευση του καλωδίου.
‘Όπως είναι γνωστό, οι έρευνες αυτές έχουν σταματήσει εδώ και περίπου ένα χρόνο, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία εμφανίστηκαν πέρυσι στη θαλάσσια περιοχή έξω από την Κάσο, όταν το σκάφος επιχείρησε να ξεκινήσει την έρευνα.
