Όχι από Κομισιόν σε δημοσιονομική χαλάρωση λόγω της ενεργειακής κρίσης
Αρνητικά απάντησε η Κομισιόν στο ενδεχόμενο δημοσιονομικής χαλάρωσης με την ενεργοποίησης γενικής ρήτρας διαφυγής ώστε τα κράτη – μέλη να μπορούν να στηρίξουν με έκτακτα μέτρα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Με αφορμή το σημερινό έκτακτο Eurogroup, τονίζεται σε έγγραφο της Κομισιόν ότι “η ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής δεν θα ήταν σκόπιμη αυτή τη στιγμή”.
Στο ίδιο έγγραφο σημειώνεται ότι η ρήτρα διαφυγής μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης.
Επιπλέον, η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (ΕΡΔ) έχει ενεργοποιηθεί για πολλά κράτη μέλη για τις αμυντικές δαπάνες. Η ενεργοποίηση τόσο ως γενικό όσο και ως εθνικό μέτρο εξαρτάται από το αν θα τεθεί σε κίνδυνο η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα (η λεγόμενη “ρήτρα βιωσιμότητας”).
Σημειώνεται επίσης ότι η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει αυτήν την προϋπόθεση πριν συστήσει την ενεργοποίηση των ρητρών διαφυγής. Η Επιτροπή έχει δείξει, σε έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της, ότι το άνοιγμα της ΕΡΔ για την άμυνα θα οδηγήσει σε αύξηση του ελλείμματος και του χρέους σε πολλά κράτη – μέλη και θα αναβάλει τη μείωση του χρέους στα κράτη – μέλη με υψηλό χρέος κατά αρκετά χρόνια.
Φανερώνοντας κρυφές ανησυχίες, η Κομισιόν τονίζει ότι όπως έχει δείξει η πρόσφατη εμπειρία, ακόμη και αν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης εισαχθούν σε προσωρινή βάση, είναι πιθανό να παραμείνουν σε ισχύ για μεγάλο χρονικό διάστημα ή ακόμη και να γίνουν μόνιμα. Επιπλέον, σε αντίθεση με την αντιμετώπιση μιας φυσικής καταστροφής, οι κυβερνήσεις έχουν σημαντικό βαθμό ελέγχου επί του μεγέθους και του σχεδιασμού αυτών των μέτρων.
Ως εκ τούτου – συνεχίζει το ίδιο έγγραφο – η αντιμετώπιση των μέτρων ενεργειακής στήριξης ως έκτακτων μέτρων θα αποτελούσε απόκλιση από την καθιερωμένη πρακτική και ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει την έννοια του έκτακτου μέτρου. Για αυτούς τους λόγους επίσης, τα μέτρα ενεργειακής στήριξης που εισήχθησαν ως απάντηση στην αύξηση των τιμών ενέργειας το 2021 δεν χαρακτηρίστηκαν ως έκτακτα. Η ίδια λογική εφαρμόστηκε και στην περίπτωση των μέτρων που εισήχθησαν ως απάντηση στην COVID-19.
Μέτρα με βάση τους κανόνες
Καταλήγοντας, το έγγραφο της Κομισιόν θυμίζει ότι σύμφωνα με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, οποιαδήποτε δημοσιονομικά μέτρα που θεσπίζονται θα πρέπει να παραμένουν συμβατά με τις πορείες αύξησης των καθαρών δαπανών που συνιστά το Συμβούλιο.
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν δημοσιονομικά μέτρα που θεωρούν απαραίτητα, υπό την προϋπόθεση ότι η αύξηση των καθαρών δαπανών τους παραμένει εντός των ορίων της συνιστώμενης από το Συμβούλιο πορείας αύξησης των καθαρών δαπανών.
